Do mosquitos actually bite some people more than others?
Video Drive đang bị chặn hoặc tải quá lâu.
Gợi ý: nếu Drive báo “can’t scan”, hãy mở link Drive rồi bấm Play/Download 1 lần.
English • (Click/nhấn giữ để tra từ)
- Some swear they’re cursed to be hunted by mosquitoes while their close-by companions are regularly left unscathed. But is this an illusion? If it's not, what's going on? And what can we do about it?
- It all comes down to how— and why— mosquitoes find us. While male mosquitoes stick to nectar for sustenance, females also seek out blood to provide the nutrients they need for their eggs. Different mosquito species evolved to feed on different animals. And, probably within the last 10,000 years, multiple mosquito lineages independently evolved a predilection for people. As human settlements became more permanent, they provided plenty of standing water, even through intense dry seasons, which supported mosquito reproduction year-round.
- Female mosquitoes are equipped with antennae covered in hair-like appendages that contain odor-sensing receptors and neurons. These pick up on the signals of their preferred hosts, And over thousands of years, the mosquitoes that target humans have gotten extremely good at tracking us down. They also target parts of our bodies where we’re less likely to notice them. And they’re sensitive to visual cues and changes in airflow, so when we try to defend ourselves, they can make swift escapes. They even learn to avoid particularly defensive people altogether.
- But before these close encounters happen, several factors alert mosquitoes to people's presence. Female mosquitoes can pick up on the carbon dioxide humans constantly exhale from about 10 meters away. Once they’ve gotten the CO2 cue, they become especially interested in dark, high- contrast objects and the hues found in human skin.
As they follow the carbon dioxide plume to its source, they eventually sense body heat and odors. These smells are generated by the many microorganisms that live on our skin. They break down the secretions our bodies produce, like sweat and sebum.
- In doing so, our skin microbes create smaller organic compounds that can vaporize and get picked up as smells— smells that human- homing mosquitoes are especially attuned to. Getting extra sweaty can temporarily make people more attractive to mosquitoes— as can ingesting alcohol or being pregnant.
And the Plasmodium parasite that causes malaria makes the people it infects more appealing to mosquitoes by increasing the amounts of certain fruit-smelling aldehyde compounds on their skin. This is extremely helpful to the parasite because it depends on both humans and mosquitoes to reproduce.
- But in addition to these temporary factors, about 20% of people are thought to be naturally high attractors, or mosquito magnets, who are disproportionately targeted year after year. If you’re one of them, you’re probably well aware. Sorry about that.
Why this is seems to come down to some skin-specific characteristics. While carbon dioxide exhalations and body heat consistently signal the presence of warm- blooded animals, human body odor is more distinctive. And everyone hosts different microbial communities on their skin, which contribute to unique body odors that likewise vary from person to person.
- Researchers reveal that the receptors mosquitoes use to detect acidic compounds are especially important in helping them navigate towards humans. And, indeed, humans with more abundant skin acids prove to be consistently more attractive to mosquitoes. Because it’s such a persistent trait, certain genes may play a role, perhaps by helping determine the skin’s microbial composition.
Scientists have observed that mosquitoes demonstrate similar levels of attraction among identical twins while responding more variably to fraternal twins, which supports that there may be some genetic basis at play.
- But beyond confirming that mosquitoes are, in fact, conspiring against some of us specifically, understanding what makes people mosquito-magnets has serious, large- scale implications.
Every year, hundreds of thousands of people die from mosquito-borne diseases. And resources aren’t reaching those who need them most. This knowledge can help inspire solutions, like more effective insect repellents that manipulate the skin's microbiome and odors.
- And knowing that some people are especially strong mosquito attractors could also help efforts to get them resources like repellents, bed nets, vaccines, tests, and treatments. The results could not only be less itchy, they could break transmission cycles and save countless lives.
- It all comes down to how— and why— mosquitoes find us. While male mosquitoes stick to nectar for sustenance, females also seek out blood to provide the nutrients they need for their eggs. Different mosquito species evolved to feed on different animals. And, probably within the last 10,000 years, multiple mosquito lineages independently evolved a predilection for people. As human settlements became more permanent, they provided plenty of standing water, even through intense dry seasons, which supported mosquito reproduction year-round.
- Female mosquitoes are equipped with antennae covered in hair-like appendages that contain odor-sensing receptors and neurons. These pick up on the signals of their preferred hosts, And over thousands of years, the mosquitoes that target humans have gotten extremely good at tracking us down. They also target parts of our bodies where we’re less likely to notice them. And they’re sensitive to visual cues and changes in airflow, so when we try to defend ourselves, they can make swift escapes. They even learn to avoid particularly defensive people altogether.
- But before these close encounters happen, several factors alert mosquitoes to people's presence. Female mosquitoes can pick up on the carbon dioxide humans constantly exhale from about 10 meters away. Once they’ve gotten the CO2 cue, they become especially interested in dark, high- contrast objects and the hues found in human skin.
As they follow the carbon dioxide plume to its source, they eventually sense body heat and odors. These smells are generated by the many microorganisms that live on our skin. They break down the secretions our bodies produce, like sweat and sebum.
- In doing so, our skin microbes create smaller organic compounds that can vaporize and get picked up as smells— smells that human- homing mosquitoes are especially attuned to. Getting extra sweaty can temporarily make people more attractive to mosquitoes— as can ingesting alcohol or being pregnant.
And the Plasmodium parasite that causes malaria makes the people it infects more appealing to mosquitoes by increasing the amounts of certain fruit-smelling aldehyde compounds on their skin. This is extremely helpful to the parasite because it depends on both humans and mosquitoes to reproduce.
- But in addition to these temporary factors, about 20% of people are thought to be naturally high attractors, or mosquito magnets, who are disproportionately targeted year after year. If you’re one of them, you’re probably well aware. Sorry about that.
Why this is seems to come down to some skin-specific characteristics. While carbon dioxide exhalations and body heat consistently signal the presence of warm- blooded animals, human body odor is more distinctive. And everyone hosts different microbial communities on their skin, which contribute to unique body odors that likewise vary from person to person.
- Researchers reveal that the receptors mosquitoes use to detect acidic compounds are especially important in helping them navigate towards humans. And, indeed, humans with more abundant skin acids prove to be consistently more attractive to mosquitoes. Because it’s such a persistent trait, certain genes may play a role, perhaps by helping determine the skin’s microbial composition.
Scientists have observed that mosquitoes demonstrate similar levels of attraction among identical twins while responding more variably to fraternal twins, which supports that there may be some genetic basis at play.
- But beyond confirming that mosquitoes are, in fact, conspiring against some of us specifically, understanding what makes people mosquito-magnets has serious, large- scale implications.
Every year, hundreds of thousands of people die from mosquito-borne diseases. And resources aren’t reaching those who need them most. This knowledge can help inspire solutions, like more effective insect repellents that manipulate the skin's microbiome and odors.
- And knowing that some people are especially strong mosquito attractors could also help efforts to get them resources like repellents, bed nets, vaccines, tests, and treatments. The results could not only be less itchy, they could break transmission cycles and save countless lives.
Tiếng Việt • (Click/nhấn giữ để dịch)
- Vài người cho rằng họ như dính lời nguyền bị muỗi cắn vậy trong khi thằng bạn ngồi kế bên lại thường chẳng bị sao cả. Nhưng liệu đó chỉ là ảo tưởng? Nếu không, thì chuyện gì đang xảy ra? Và ta có thể làm gì với nó?
- Tất cả đều bắt nguồn từ việc làm thế nào và tại sao mà muỗi tìm tới ta. Trong khi muỗi đực hút mật hoa để sinh tồn, con cái lại hút máu để cung cấp dinh dưỡng cần thiết cho trứng của chúng. Mỗi loài muỗi khác nhau tiến hóa để hút trên các động vật khác nhau. Và, trong khoảng 10,000 năm trở lại đây, nhiều dòng muỗi độc nhất đã tiến hóa một nỗi khao khát với con người. Khi các khu định cư con người ngày càng bền vững, họ đã tạo ra một lượng nước lớn, ngay cả trong những mùa khô khắc nghiệt, thứ vốn hỗ trợ cho việc sinh sản của loài muỗi hằng năm.
- Muỗi cái có râu được bao phủ bởi các phần phụ giống như tóc, đó là nơi chứa các cảm biến nhận mùi và dây thần kinh. Những thứ này sẽ nhận tín hiệu của vật chủ yêu thích. Và trong hơn nghìn năm qua, loài muỗi mà coi con người là mục tiêu thật sự đã làm rất tốt việc định vị ta. Chúng cũng biết được bộ phận cơ thể nào nên chích để ít bị phát giác nhất. Và chúng cũng rất nhạy với các tín hiệu và sự thay đổi không khí, nên lúc mà ta ra đòn để bảo vệ mình, chúng có thể bỏ trốn nhanh chóng. Chúng còn học cách né tránh với những người có xu hướng phòng thủ kín.
- Nhưng trước khi mà các cuộc đụng độ này xảy ra, có nhiều yếu tố thông báo cho muỗi về sự hiện diện của người. Muỗi cái có thể cảm nhận được lượng khí carbon mà con người thải ra trong khoảng cách tầm 10 mét đổ lại. Một khi chúng được dẫn dụ bởi khí CO2, chúng sẽ đặc biệt kích thích với các vật thể tối, có độ tương phản cao và các sắc tố hay thấy trên da người.
Khi chúng dõi theo luồng khí carbon để tìm đến vật chủ, chúng thật ra đã cảm nhận từ nhiệt độ cơ thể và mùi hôi. Những mùi này xuất phát từ các vi sinh vật sống dưới da chúng ta. Chúng phá hoại các dịch tiết mà cơ thể ta sản sinh, như mồ hôi và bã nhờn.
- Qua đó, khiến vi khuẩn trên da ta tạo ra các hợp chất hữu cơ nhỏ có thể bốc hơi và trở thành mùi— cái mùi mà những con muỗi chích người đặc biệt yêu thích. Việc đổ mồ hôi nặng có thể khiến con người tạm thời trở nên thu hút với muỗi hơn— nhất là người uống rượu hay phụ nữ mang thai.
Và ký sinh trùng Plasmodium gây bệnh sốt rét khiến người bị nhiễm chúng trở nên thu hút với muỗi hơn bằng cách tăng lượng hợp chất có mùi như trái cây là aldehyde trên da của họ. Điều này giúp ích rất nhiều cho kí sinh vật vì chúng phải phụ thuộc cả vào con người lẫn loài muỗi để sinh sôi.
- Nhưng bên cạnh những yếu tố tạm thời đó, vẫn có tầm 20% người được cho là có sức hấp dẫn tự nhiên, hay còn gọi là nam châm hút muỗi, những người bị muỗi coi là mục tiêu từ năm này qua năm khác. Nếu bạn là một trong số này, bạn nên cảnh giác đi. Thứ lỗi về điều đó.
Tại sao mà điều này lại có vẻ xuất phát từ những đặc tính có trên da. Trong khi việc thải ra khí CO2 và nhiệt độ cơ thể chính là dấu hiệu đặc trưng của động vật máu nóng, cơ thể con người lại có phần đặc biệt hơn. Và mỗi người đều có những loại vi khuẩn khác nhau sống trên da, điều này góp phần tạo nên sự độc đáo về mùi giữa người này với người khác.
- Nghiên cứu tiết lộ rằng các cảm biến mà muỗi dùng để phát hiện các hợp chất axit đóng vai trò quan trọng trong việc giúp chúng định vị con người. Và sự thật là những người có lượng acid trên da càng nhiều đã được chứng minh là càng dễ bị hấp dẫn bởi muỗi hơn. Vì nó vốn là một đặc điểm bền vững, yếu tố chính có thể là do vài loại gen, có lẽ là để giúp ta xác định cấu trúc vi khuẩn trên da.
Các nhà khoa học đã quan sát thấy muỗi thể hiện mức thu hút tương tự đối với các cặp song sinh đồng trứng hơn là đối với cặp song sinh khác trứng, điều này có thể là do ảnh hưởng từ các yếu tố di truyền.
- Nhưng thực tế, trước khi đưa ra kết luận rằng muỗi chỉ thực sự đặc biệt chú ý đến vài cá nhân cụ thể, việc tìm hiểu lí do mà con người lại thu hút với muỗi cũng không kém phần quan trọng.
Mỗi năm, có hàng trăm nghìn người chết bởi các bệnh do muỗi. Nhiều người vẫn gặp khó trong việc tiếp cận các tài liệu. Kiến thức này có thể là giải pháp, tương tự như các loại thuốc đuổi côn trùng nhằm kiểm soát các vi sinh vật trên da và mùi cơ thể của bạn.
- Và việc biết là có vài người đặc biệt thu hút với muỗi hơn bình thường cũng giúp ta có các giải pháp phù hợp với chúng như dùng chất đuổi, mùng, vắc-xin, các phương pháp kiểm tra và điều trị. Kết quả là nó không chỉ giúp họ đỡ ngứa, mà còn góp phần phá hủy chuỗi lây truyền và cứu sống nhiều người.
- Tất cả đều bắt nguồn từ việc làm thế nào và tại sao mà muỗi tìm tới ta. Trong khi muỗi đực hút mật hoa để sinh tồn, con cái lại hút máu để cung cấp dinh dưỡng cần thiết cho trứng của chúng. Mỗi loài muỗi khác nhau tiến hóa để hút trên các động vật khác nhau. Và, trong khoảng 10,000 năm trở lại đây, nhiều dòng muỗi độc nhất đã tiến hóa một nỗi khao khát với con người. Khi các khu định cư con người ngày càng bền vững, họ đã tạo ra một lượng nước lớn, ngay cả trong những mùa khô khắc nghiệt, thứ vốn hỗ trợ cho việc sinh sản của loài muỗi hằng năm.
- Muỗi cái có râu được bao phủ bởi các phần phụ giống như tóc, đó là nơi chứa các cảm biến nhận mùi và dây thần kinh. Những thứ này sẽ nhận tín hiệu của vật chủ yêu thích. Và trong hơn nghìn năm qua, loài muỗi mà coi con người là mục tiêu thật sự đã làm rất tốt việc định vị ta. Chúng cũng biết được bộ phận cơ thể nào nên chích để ít bị phát giác nhất. Và chúng cũng rất nhạy với các tín hiệu và sự thay đổi không khí, nên lúc mà ta ra đòn để bảo vệ mình, chúng có thể bỏ trốn nhanh chóng. Chúng còn học cách né tránh với những người có xu hướng phòng thủ kín.
- Nhưng trước khi mà các cuộc đụng độ này xảy ra, có nhiều yếu tố thông báo cho muỗi về sự hiện diện của người. Muỗi cái có thể cảm nhận được lượng khí carbon mà con người thải ra trong khoảng cách tầm 10 mét đổ lại. Một khi chúng được dẫn dụ bởi khí CO2, chúng sẽ đặc biệt kích thích với các vật thể tối, có độ tương phản cao và các sắc tố hay thấy trên da người.
Khi chúng dõi theo luồng khí carbon để tìm đến vật chủ, chúng thật ra đã cảm nhận từ nhiệt độ cơ thể và mùi hôi. Những mùi này xuất phát từ các vi sinh vật sống dưới da chúng ta. Chúng phá hoại các dịch tiết mà cơ thể ta sản sinh, như mồ hôi và bã nhờn.
- Qua đó, khiến vi khuẩn trên da ta tạo ra các hợp chất hữu cơ nhỏ có thể bốc hơi và trở thành mùi— cái mùi mà những con muỗi chích người đặc biệt yêu thích. Việc đổ mồ hôi nặng có thể khiến con người tạm thời trở nên thu hút với muỗi hơn— nhất là người uống rượu hay phụ nữ mang thai.
Và ký sinh trùng Plasmodium gây bệnh sốt rét khiến người bị nhiễm chúng trở nên thu hút với muỗi hơn bằng cách tăng lượng hợp chất có mùi như trái cây là aldehyde trên da của họ. Điều này giúp ích rất nhiều cho kí sinh vật vì chúng phải phụ thuộc cả vào con người lẫn loài muỗi để sinh sôi.
- Nhưng bên cạnh những yếu tố tạm thời đó, vẫn có tầm 20% người được cho là có sức hấp dẫn tự nhiên, hay còn gọi là nam châm hút muỗi, những người bị muỗi coi là mục tiêu từ năm này qua năm khác. Nếu bạn là một trong số này, bạn nên cảnh giác đi. Thứ lỗi về điều đó.
Tại sao mà điều này lại có vẻ xuất phát từ những đặc tính có trên da. Trong khi việc thải ra khí CO2 và nhiệt độ cơ thể chính là dấu hiệu đặc trưng của động vật máu nóng, cơ thể con người lại có phần đặc biệt hơn. Và mỗi người đều có những loại vi khuẩn khác nhau sống trên da, điều này góp phần tạo nên sự độc đáo về mùi giữa người này với người khác.
- Nghiên cứu tiết lộ rằng các cảm biến mà muỗi dùng để phát hiện các hợp chất axit đóng vai trò quan trọng trong việc giúp chúng định vị con người. Và sự thật là những người có lượng acid trên da càng nhiều đã được chứng minh là càng dễ bị hấp dẫn bởi muỗi hơn. Vì nó vốn là một đặc điểm bền vững, yếu tố chính có thể là do vài loại gen, có lẽ là để giúp ta xác định cấu trúc vi khuẩn trên da.
Các nhà khoa học đã quan sát thấy muỗi thể hiện mức thu hút tương tự đối với các cặp song sinh đồng trứng hơn là đối với cặp song sinh khác trứng, điều này có thể là do ảnh hưởng từ các yếu tố di truyền.
- Nhưng thực tế, trước khi đưa ra kết luận rằng muỗi chỉ thực sự đặc biệt chú ý đến vài cá nhân cụ thể, việc tìm hiểu lí do mà con người lại thu hút với muỗi cũng không kém phần quan trọng.
Mỗi năm, có hàng trăm nghìn người chết bởi các bệnh do muỗi. Nhiều người vẫn gặp khó trong việc tiếp cận các tài liệu. Kiến thức này có thể là giải pháp, tương tự như các loại thuốc đuổi côn trùng nhằm kiểm soát các vi sinh vật trên da và mùi cơ thể của bạn.
- Và việc biết là có vài người đặc biệt thu hút với muỗi hơn bình thường cũng giúp ta có các giải pháp phù hợp với chúng như dùng chất đuổi, mùng, vắc-xin, các phương pháp kiểm tra và điều trị. Kết quả là nó không chỉ giúp họ đỡ ngứa, mà còn góp phần phá hủy chuỗi lây truyền và cứu sống nhiều người.
English • (Click/nhấn giữ để tra từ)
- Some swear they’re cursed to be hunted by mosquitoes while their close-by companions are regularly left unscathed. But is this an illusion? If it's not, what's going on? And what can we do about it?
- It all comes down to how— and why— mosquitoes find us. While male mosquitoes stick to nectar for sustenance, females also seek out blood to provide the nutrients they need for their eggs. Different mosquito species evolved to feed on different animals. And, probably within the last 10,000 years, multiple mosquito lineages independently evolved a predilection for people. As human settlements became more permanent, they provided plenty of standing water, even through intense dry seasons, which supported mosquito reproduction year-round.
- Female mosquitoes are equipped with antennae covered in hair-like appendages that contain odor-sensing receptors and neurons. These pick up on the signals of their preferred hosts, And over thousands of years, the mosquitoes that target humans have gotten extremely good at tracking us down. They also target parts of our bodies where we’re less likely to notice them. And they’re sensitive to visual cues and changes in airflow, so when we try to defend ourselves, they can make swift escapes. They even learn to avoid particularly defensive people altogether.
- But before these close encounters happen, several factors alert mosquitoes to people's presence. Female mosquitoes can pick up on the carbon dioxide humans constantly exhale from about 10 meters away. Once they’ve gotten the CO2 cue, they become especially interested in dark, high- contrast objects and the hues found in human skin.
As they follow the carbon dioxide plume to its source, they eventually sense body heat and odors. These smells are generated by the many microorganisms that live on our skin. They break down the secretions our bodies produce, like sweat and sebum.
- In doing so, our skin microbes create smaller organic compounds that can vaporize and get picked up as smells— smells that human- homing mosquitoes are especially attuned to. Getting extra sweaty can temporarily make people more attractive to mosquitoes— as can ingesting alcohol or being pregnant.
And the Plasmodium parasite that causes malaria makes the people it infects more appealing to mosquitoes by increasing the amounts of certain fruit-smelling aldehyde compounds on their skin. This is extremely helpful to the parasite because it depends on both humans and mosquitoes to reproduce.
- But in addition to these temporary factors, about 20% of people are thought to be naturally high attractors, or mosquito magnets, who are disproportionately targeted year after year. If you’re one of them, you’re probably well aware. Sorry about that.
Why this is seems to come down to some skin-specific characteristics. While carbon dioxide exhalations and body heat consistently signal the presence of warm- blooded animals, human body odor is more distinctive. And everyone hosts different microbial communities on their skin, which contribute to unique body odors that likewise vary from person to person.
- Researchers reveal that the receptors mosquitoes use to detect acidic compounds are especially important in helping them navigate towards humans. And, indeed, humans with more abundant skin acids prove to be consistently more attractive to mosquitoes. Because it’s such a persistent trait, certain genes may play a role, perhaps by helping determine the skin’s microbial composition.
Scientists have observed that mosquitoes demonstrate similar levels of attraction among identical twins while responding more variably to fraternal twins, which supports that there may be some genetic basis at play.
- But beyond confirming that mosquitoes are, in fact, conspiring against some of us specifically, understanding what makes people mosquito-magnets has serious, large- scale implications.
Every year, hundreds of thousands of people die from mosquito-borne diseases. And resources aren’t reaching those who need them most. This knowledge can help inspire solutions, like more effective insect repellents that manipulate the skin's microbiome and odors.
- And knowing that some people are especially strong mosquito attractors could also help efforts to get them resources like repellents, bed nets, vaccines, tests, and treatments. The results could not only be less itchy, they could break transmission cycles and save countless lives.
- It all comes down to how— and why— mosquitoes find us. While male mosquitoes stick to nectar for sustenance, females also seek out blood to provide the nutrients they need for their eggs. Different mosquito species evolved to feed on different animals. And, probably within the last 10,000 years, multiple mosquito lineages independently evolved a predilection for people. As human settlements became more permanent, they provided plenty of standing water, even through intense dry seasons, which supported mosquito reproduction year-round.
- Female mosquitoes are equipped with antennae covered in hair-like appendages that contain odor-sensing receptors and neurons. These pick up on the signals of their preferred hosts, And over thousands of years, the mosquitoes that target humans have gotten extremely good at tracking us down. They also target parts of our bodies where we’re less likely to notice them. And they’re sensitive to visual cues and changes in airflow, so when we try to defend ourselves, they can make swift escapes. They even learn to avoid particularly defensive people altogether.
- But before these close encounters happen, several factors alert mosquitoes to people's presence. Female mosquitoes can pick up on the carbon dioxide humans constantly exhale from about 10 meters away. Once they’ve gotten the CO2 cue, they become especially interested in dark, high- contrast objects and the hues found in human skin.
As they follow the carbon dioxide plume to its source, they eventually sense body heat and odors. These smells are generated by the many microorganisms that live on our skin. They break down the secretions our bodies produce, like sweat and sebum.
- In doing so, our skin microbes create smaller organic compounds that can vaporize and get picked up as smells— smells that human- homing mosquitoes are especially attuned to. Getting extra sweaty can temporarily make people more attractive to mosquitoes— as can ingesting alcohol or being pregnant.
And the Plasmodium parasite that causes malaria makes the people it infects more appealing to mosquitoes by increasing the amounts of certain fruit-smelling aldehyde compounds on their skin. This is extremely helpful to the parasite because it depends on both humans and mosquitoes to reproduce.
- But in addition to these temporary factors, about 20% of people are thought to be naturally high attractors, or mosquito magnets, who are disproportionately targeted year after year. If you’re one of them, you’re probably well aware. Sorry about that.
Why this is seems to come down to some skin-specific characteristics. While carbon dioxide exhalations and body heat consistently signal the presence of warm- blooded animals, human body odor is more distinctive. And everyone hosts different microbial communities on their skin, which contribute to unique body odors that likewise vary from person to person.
- Researchers reveal that the receptors mosquitoes use to detect acidic compounds are especially important in helping them navigate towards humans. And, indeed, humans with more abundant skin acids prove to be consistently more attractive to mosquitoes. Because it’s such a persistent trait, certain genes may play a role, perhaps by helping determine the skin’s microbial composition.
Scientists have observed that mosquitoes demonstrate similar levels of attraction among identical twins while responding more variably to fraternal twins, which supports that there may be some genetic basis at play.
- But beyond confirming that mosquitoes are, in fact, conspiring against some of us specifically, understanding what makes people mosquito-magnets has serious, large- scale implications.
Every year, hundreds of thousands of people die from mosquito-borne diseases. And resources aren’t reaching those who need them most. This knowledge can help inspire solutions, like more effective insect repellents that manipulate the skin's microbiome and odors.
- And knowing that some people are especially strong mosquito attractors could also help efforts to get them resources like repellents, bed nets, vaccines, tests, and treatments. The results could not only be less itchy, they could break transmission cycles and save countless lives.
Tiếng Việt • (Click/nhấn giữ để dịch)
- Vài người cho rằng họ như dính lời nguyền bị muỗi cắn vậy trong khi thằng bạn ngồi kế bên lại thường chẳng bị sao cả. Nhưng liệu đó chỉ là ảo tưởng? Nếu không, thì chuyện gì đang xảy ra? Và ta có thể làm gì với nó?
- Tất cả đều bắt nguồn từ việc làm thế nào và tại sao mà muỗi tìm tới ta. Trong khi muỗi đực hút mật hoa để sinh tồn, con cái lại hút máu để cung cấp dinh dưỡng cần thiết cho trứng của chúng. Mỗi loài muỗi khác nhau tiến hóa để hút trên các động vật khác nhau. Và, trong khoảng 10,000 năm trở lại đây, nhiều dòng muỗi độc nhất đã tiến hóa một nỗi khao khát với con người. Khi các khu định cư con người ngày càng bền vững, họ đã tạo ra một lượng nước lớn, ngay cả trong những mùa khô khắc nghiệt, thứ vốn hỗ trợ cho việc sinh sản của loài muỗi hằng năm.
- Muỗi cái có râu được bao phủ bởi các phần phụ giống như tóc, đó là nơi chứa các cảm biến nhận mùi và dây thần kinh. Những thứ này sẽ nhận tín hiệu của vật chủ yêu thích. Và trong hơn nghìn năm qua, loài muỗi mà coi con người là mục tiêu thật sự đã làm rất tốt việc định vị ta. Chúng cũng biết được bộ phận cơ thể nào nên chích để ít bị phát giác nhất. Và chúng cũng rất nhạy với các tín hiệu và sự thay đổi không khí, nên lúc mà ta ra đòn để bảo vệ mình, chúng có thể bỏ trốn nhanh chóng. Chúng còn học cách né tránh với những người có xu hướng phòng thủ kín.
- Nhưng trước khi mà các cuộc đụng độ này xảy ra, có nhiều yếu tố thông báo cho muỗi về sự hiện diện của người. Muỗi cái có thể cảm nhận được lượng khí carbon mà con người thải ra trong khoảng cách tầm 10 mét đổ lại. Một khi chúng được dẫn dụ bởi khí CO2, chúng sẽ đặc biệt kích thích với các vật thể tối, có độ tương phản cao và các sắc tố hay thấy trên da người.
Khi chúng dõi theo luồng khí carbon để tìm đến vật chủ, chúng thật ra đã cảm nhận từ nhiệt độ cơ thể và mùi hôi. Những mùi này xuất phát từ các vi sinh vật sống dưới da chúng ta. Chúng phá hoại các dịch tiết mà cơ thể ta sản sinh, như mồ hôi và bã nhờn.
- Qua đó, khiến vi khuẩn trên da ta tạo ra các hợp chất hữu cơ nhỏ có thể bốc hơi và trở thành mùi— cái mùi mà những con muỗi chích người đặc biệt yêu thích. Việc đổ mồ hôi nặng có thể khiến con người tạm thời trở nên thu hút với muỗi hơn— nhất là người uống rượu hay phụ nữ mang thai.
Và ký sinh trùng Plasmodium gây bệnh sốt rét khiến người bị nhiễm chúng trở nên thu hút với muỗi hơn bằng cách tăng lượng hợp chất có mùi như trái cây là aldehyde trên da của họ. Điều này giúp ích rất nhiều cho kí sinh vật vì chúng phải phụ thuộc cả vào con người lẫn loài muỗi để sinh sôi.
- Nhưng bên cạnh những yếu tố tạm thời đó, vẫn có tầm 20% người được cho là có sức hấp dẫn tự nhiên, hay còn gọi là nam châm hút muỗi, những người bị muỗi coi là mục tiêu từ năm này qua năm khác. Nếu bạn là một trong số này, bạn nên cảnh giác đi. Thứ lỗi về điều đó.
Tại sao mà điều này lại có vẻ xuất phát từ những đặc tính có trên da. Trong khi việc thải ra khí CO2 và nhiệt độ cơ thể chính là dấu hiệu đặc trưng của động vật máu nóng, cơ thể con người lại có phần đặc biệt hơn. Và mỗi người đều có những loại vi khuẩn khác nhau sống trên da, điều này góp phần tạo nên sự độc đáo về mùi giữa người này với người khác.
- Nghiên cứu tiết lộ rằng các cảm biến mà muỗi dùng để phát hiện các hợp chất axit đóng vai trò quan trọng trong việc giúp chúng định vị con người. Và sự thật là những người có lượng acid trên da càng nhiều đã được chứng minh là càng dễ bị hấp dẫn bởi muỗi hơn. Vì nó vốn là một đặc điểm bền vững, yếu tố chính có thể là do vài loại gen, có lẽ là để giúp ta xác định cấu trúc vi khuẩn trên da.
Các nhà khoa học đã quan sát thấy muỗi thể hiện mức thu hút tương tự đối với các cặp song sinh đồng trứng hơn là đối với cặp song sinh khác trứng, điều này có thể là do ảnh hưởng từ các yếu tố di truyền.
- Nhưng thực tế, trước khi đưa ra kết luận rằng muỗi chỉ thực sự đặc biệt chú ý đến vài cá nhân cụ thể, việc tìm hiểu lí do mà con người lại thu hút với muỗi cũng không kém phần quan trọng.
Mỗi năm, có hàng trăm nghìn người chết bởi các bệnh do muỗi. Nhiều người vẫn gặp khó trong việc tiếp cận các tài liệu. Kiến thức này có thể là giải pháp, tương tự như các loại thuốc đuổi côn trùng nhằm kiểm soát các vi sinh vật trên da và mùi cơ thể của bạn.
- Và việc biết là có vài người đặc biệt thu hút với muỗi hơn bình thường cũng giúp ta có các giải pháp phù hợp với chúng như dùng chất đuổi, mùng, vắc-xin, các phương pháp kiểm tra và điều trị. Kết quả là nó không chỉ giúp họ đỡ ngứa, mà còn góp phần phá hủy chuỗi lây truyền và cứu sống nhiều người.
- Tất cả đều bắt nguồn từ việc làm thế nào và tại sao mà muỗi tìm tới ta. Trong khi muỗi đực hút mật hoa để sinh tồn, con cái lại hút máu để cung cấp dinh dưỡng cần thiết cho trứng của chúng. Mỗi loài muỗi khác nhau tiến hóa để hút trên các động vật khác nhau. Và, trong khoảng 10,000 năm trở lại đây, nhiều dòng muỗi độc nhất đã tiến hóa một nỗi khao khát với con người. Khi các khu định cư con người ngày càng bền vững, họ đã tạo ra một lượng nước lớn, ngay cả trong những mùa khô khắc nghiệt, thứ vốn hỗ trợ cho việc sinh sản của loài muỗi hằng năm.
- Muỗi cái có râu được bao phủ bởi các phần phụ giống như tóc, đó là nơi chứa các cảm biến nhận mùi và dây thần kinh. Những thứ này sẽ nhận tín hiệu của vật chủ yêu thích. Và trong hơn nghìn năm qua, loài muỗi mà coi con người là mục tiêu thật sự đã làm rất tốt việc định vị ta. Chúng cũng biết được bộ phận cơ thể nào nên chích để ít bị phát giác nhất. Và chúng cũng rất nhạy với các tín hiệu và sự thay đổi không khí, nên lúc mà ta ra đòn để bảo vệ mình, chúng có thể bỏ trốn nhanh chóng. Chúng còn học cách né tránh với những người có xu hướng phòng thủ kín.
- Nhưng trước khi mà các cuộc đụng độ này xảy ra, có nhiều yếu tố thông báo cho muỗi về sự hiện diện của người. Muỗi cái có thể cảm nhận được lượng khí carbon mà con người thải ra trong khoảng cách tầm 10 mét đổ lại. Một khi chúng được dẫn dụ bởi khí CO2, chúng sẽ đặc biệt kích thích với các vật thể tối, có độ tương phản cao và các sắc tố hay thấy trên da người.
Khi chúng dõi theo luồng khí carbon để tìm đến vật chủ, chúng thật ra đã cảm nhận từ nhiệt độ cơ thể và mùi hôi. Những mùi này xuất phát từ các vi sinh vật sống dưới da chúng ta. Chúng phá hoại các dịch tiết mà cơ thể ta sản sinh, như mồ hôi và bã nhờn.
- Qua đó, khiến vi khuẩn trên da ta tạo ra các hợp chất hữu cơ nhỏ có thể bốc hơi và trở thành mùi— cái mùi mà những con muỗi chích người đặc biệt yêu thích. Việc đổ mồ hôi nặng có thể khiến con người tạm thời trở nên thu hút với muỗi hơn— nhất là người uống rượu hay phụ nữ mang thai.
Và ký sinh trùng Plasmodium gây bệnh sốt rét khiến người bị nhiễm chúng trở nên thu hút với muỗi hơn bằng cách tăng lượng hợp chất có mùi như trái cây là aldehyde trên da của họ. Điều này giúp ích rất nhiều cho kí sinh vật vì chúng phải phụ thuộc cả vào con người lẫn loài muỗi để sinh sôi.
- Nhưng bên cạnh những yếu tố tạm thời đó, vẫn có tầm 20% người được cho là có sức hấp dẫn tự nhiên, hay còn gọi là nam châm hút muỗi, những người bị muỗi coi là mục tiêu từ năm này qua năm khác. Nếu bạn là một trong số này, bạn nên cảnh giác đi. Thứ lỗi về điều đó.
Tại sao mà điều này lại có vẻ xuất phát từ những đặc tính có trên da. Trong khi việc thải ra khí CO2 và nhiệt độ cơ thể chính là dấu hiệu đặc trưng của động vật máu nóng, cơ thể con người lại có phần đặc biệt hơn. Và mỗi người đều có những loại vi khuẩn khác nhau sống trên da, điều này góp phần tạo nên sự độc đáo về mùi giữa người này với người khác.
- Nghiên cứu tiết lộ rằng các cảm biến mà muỗi dùng để phát hiện các hợp chất axit đóng vai trò quan trọng trong việc giúp chúng định vị con người. Và sự thật là những người có lượng acid trên da càng nhiều đã được chứng minh là càng dễ bị hấp dẫn bởi muỗi hơn. Vì nó vốn là một đặc điểm bền vững, yếu tố chính có thể là do vài loại gen, có lẽ là để giúp ta xác định cấu trúc vi khuẩn trên da.
Các nhà khoa học đã quan sát thấy muỗi thể hiện mức thu hút tương tự đối với các cặp song sinh đồng trứng hơn là đối với cặp song sinh khác trứng, điều này có thể là do ảnh hưởng từ các yếu tố di truyền.
- Nhưng thực tế, trước khi đưa ra kết luận rằng muỗi chỉ thực sự đặc biệt chú ý đến vài cá nhân cụ thể, việc tìm hiểu lí do mà con người lại thu hút với muỗi cũng không kém phần quan trọng.
Mỗi năm, có hàng trăm nghìn người chết bởi các bệnh do muỗi. Nhiều người vẫn gặp khó trong việc tiếp cận các tài liệu. Kiến thức này có thể là giải pháp, tương tự như các loại thuốc đuổi côn trùng nhằm kiểm soát các vi sinh vật trên da và mùi cơ thể của bạn.
- Và việc biết là có vài người đặc biệt thu hút với muỗi hơn bình thường cũng giúp ta có các giải pháp phù hợp với chúng như dùng chất đuổi, mùng, vắc-xin, các phương pháp kiểm tra và điều trị. Kết quả là nó không chỉ giúp họ đỡ ngứa, mà còn góp phần phá hủy chuỗi lây truyền và cứu sống nhiều người.
