Can other animals understand death?
Video Drive đang bị chặn hoặc tải quá lâu.
Gợi ý: nếu Drive báo “can’t scan”, hãy mở link Drive rồi bấm Play/Download 1 lần.
English • (Click/nhấn giữ để tra từ)
- In 2018, an orca called Tahlequah gave birth. But her daughter died within an hour. Tahlequah, however, didn’t leave her body. And over the next 17 days and 1,600 kilometers, she kept it afloat atop her own, diving to retrieve the body whenever it slipped away, even after it began deteriorating. By altering her feeding and travel patterns, Tahlequah’s behavior was certainly unusual. But was she mourning— or just confused? Do non-human animals grieve?
- This question is tricky. In 1871, Charles Darwin argued that other animals experience a wide range of emotions, including grief. But, especially in the absence of a dependable bridge between our minds and theirs, many scientists have long been wary of projecting human emotions onto other animals.
- It’s also been thought that they might display irregular behaviors after a death for other adaptive reasons. And, for a while, the paradigm was that humans were exceptional: other animals were reacting and surviving, while we alone were thinking and feeling.
- This conception was increasingly challenged during the 20th century. In 1985, for example, a gorilla called Koko, who'd been trained to use some signs from American Sign Language, was told that her kitten companion had died. She made distress calls, and several weeks later, looking at a photo of another kitten signed “cry,” “sad,” and “frown.”
Now there’s a growing pool of data and observations suggesting that some animals, including mammals and birds, might experience what we call grief.
- In 2003, Eleanor, an elephant matriarch, collapsed. Within minutes, another matriarch called Grace neared and helped Eleanor stand, only for her to fall again. Grace vocalized, stayed by Eleanor’s side, and tried pushing her back up. When Eleanor died, a female named Maui approached, positioned herself over Eleanor’s body, and rocked back and forth.
- Over the course of one week, elephants from five different families visited Eleanor’s body. On separate occasions, elephants have been observed carrying the remains of family members, including jawbones and tusks.
- In 2010, a giraffe was born with a deformed foot and had trouble walking. The calf lived just four weeks. On the day the calf died, 22 other females and four juveniles closely attended and occasionally nuzzled the body. On the third morning, the mother was alone and still not eating, which giraffes usually do constantly. Instead, she stayed by her dead calf, even after hyenas ate away at the body.
- Scientists have also begun quantitatively assessing other animals’ responses to death. In 2006, researchers analyzed baboon fecal samples for glucocorticoids, stress hormones that spike when humans are bereaved. They compared the samples from females who had lost a close relative in a predator attack with those who hadn’t. And they found that the glucocorticoid levels of baboons who had were significantly higher the month following the death. Those baboons then increased their grooming behavior and the number of their grooming partners, broadening and strengthening their social networks.
- Within two months, their glucocorticoid levels returned to the baseline.
- Researchers have also observed primate mothers engaging in apparently contradictory behaviors while carrying their dead children. Like switching between cannibalizing or dragging their child’s corpse and carefully carrying or grooming it, suggesting that the mothers were experiencing conflicting impulses towards the bodies.
- Our current understanding of the emotional landscapes of other animals is severely limited. To get a better grasp on mourning in the animal kingdom, we need a lot more research. But where does this leave us for now?
Conversations around whether non-human animals experience emotions, like grief, can be emotional, in part because their outcomes have very real implications— like determining if orcas should be isolated and kept in captivity, or whether dairy cows should be separated from their newborn calves.
Until we do have more data on the subject, should we treat non-human animals like they may have the capacity to grieve? Or assume they don’t? Which belief could cause more harm?
- This question is tricky. In 1871, Charles Darwin argued that other animals experience a wide range of emotions, including grief. But, especially in the absence of a dependable bridge between our minds and theirs, many scientists have long been wary of projecting human emotions onto other animals.
- It’s also been thought that they might display irregular behaviors after a death for other adaptive reasons. And, for a while, the paradigm was that humans were exceptional: other animals were reacting and surviving, while we alone were thinking and feeling.
- This conception was increasingly challenged during the 20th century. In 1985, for example, a gorilla called Koko, who'd been trained to use some signs from American Sign Language, was told that her kitten companion had died. She made distress calls, and several weeks later, looking at a photo of another kitten signed “cry,” “sad,” and “frown.”
Now there’s a growing pool of data and observations suggesting that some animals, including mammals and birds, might experience what we call grief.
- In 2003, Eleanor, an elephant matriarch, collapsed. Within minutes, another matriarch called Grace neared and helped Eleanor stand, only for her to fall again. Grace vocalized, stayed by Eleanor’s side, and tried pushing her back up. When Eleanor died, a female named Maui approached, positioned herself over Eleanor’s body, and rocked back and forth.
- Over the course of one week, elephants from five different families visited Eleanor’s body. On separate occasions, elephants have been observed carrying the remains of family members, including jawbones and tusks.
- In 2010, a giraffe was born with a deformed foot and had trouble walking. The calf lived just four weeks. On the day the calf died, 22 other females and four juveniles closely attended and occasionally nuzzled the body. On the third morning, the mother was alone and still not eating, which giraffes usually do constantly. Instead, she stayed by her dead calf, even after hyenas ate away at the body.
- Scientists have also begun quantitatively assessing other animals’ responses to death. In 2006, researchers analyzed baboon fecal samples for glucocorticoids, stress hormones that spike when humans are bereaved. They compared the samples from females who had lost a close relative in a predator attack with those who hadn’t. And they found that the glucocorticoid levels of baboons who had were significantly higher the month following the death. Those baboons then increased their grooming behavior and the number of their grooming partners, broadening and strengthening their social networks.
- Within two months, their glucocorticoid levels returned to the baseline.
- Researchers have also observed primate mothers engaging in apparently contradictory behaviors while carrying their dead children. Like switching between cannibalizing or dragging their child’s corpse and carefully carrying or grooming it, suggesting that the mothers were experiencing conflicting impulses towards the bodies.
- Our current understanding of the emotional landscapes of other animals is severely limited. To get a better grasp on mourning in the animal kingdom, we need a lot more research. But where does this leave us for now?
Conversations around whether non-human animals experience emotions, like grief, can be emotional, in part because their outcomes have very real implications— like determining if orcas should be isolated and kept in captivity, or whether dairy cows should be separated from their newborn calves.
Until we do have more data on the subject, should we treat non-human animals like they may have the capacity to grieve? Or assume they don’t? Which belief could cause more harm?
Tiếng Việt • (Click/nhấn giữ để dịch)
- Vào năm 2018, một chú cá hổ kình tên Tahlequah đã hạ sinh một đứa con. Thế nhưng con gái của nó không may qua đời một giờ sau đó. Nhưng Tahlequah đã không hề rời bỏ xác con mình. Trong 17 ngày sau, qua 1,600km Tahlequah luôn giữ xác của đứa con nổi trên đỉnh đầu của mình, khi nó trôi dạt, Tahlequah sẽ lặn xuống để đẩy đứa con nổi lên ngay cả sau khi xác bắt đầu thối rữa. Vì đã thay đổi thói quen ăn uống và di chuyển của mình, hành vi của Tahlequah trở nên khác thường. Liệu nó đang đau buồn vì cái chết của con mình, hay chỉ là nhầm lẫn ? Liệu động vật có biết khóc thương không?
- Đây hẳn là một câu hỏi khó. Vào năm 1871, Charles Darwin tin rằng các loài động vật cũng trải qua nhiều loại cung bậc cảm xúc, trong đó có sự buồn đau. Thế nhưng, vì thiếu một cầu nối tin cậy giữa trí não con người và các loài động vật, các nhà khoa học đã rất thận trọng trong việc xác định cảm xúc động vật dựa trên con người.
- Cũng có ý kiến cho rằng chúng có thể cư xử khác thường khi chứng kiến cái chết để thích nghi với hoàn cảnh. Và, trong một khoảng thời gian, chúng ta nghĩ rằng con người là ngoại lệ. Các loài khác chỉ đơn giản là phản ứng và tồn tại, còn chúng ta thì biết suy nghĩ và cảm nhận.
- Quan niệm này gặp nhiều thách thức trong thế kỉ 20. Ví dụ vào nào 1985, một chú khỉ đột tên Coco được huấn luyện để sử dụng một vài kí hiệu trong Ngôn Ngữ Kí Hiệu của Mỹ, khi biết rằng chú mèo - bạn của mình đã mất. Nó đã kêu cứu thảm thiết, và một vài tuần sau, trông thấy bức ảnh của một chú mèo khác, Coco đã ra hiệu “khóc”, “buồn”, “nhăn mặt”.
Giờ đây đã có nhiều nguồn dữ liệu và nghiên cứu cho rằng một vài loài động vật, bao gồm loài có vú và loài chim, có thể trải qua cảm giác mà chúng ta gọi là “buồn đau”.
- Vào năm 2003, Eleanor, một con voi chúa nữ ngã gục. Vài phút sau, một con voi khác tên Grace tiến đến và cố giúp Eleanor đứng lên, nhưng một lần nữa, cô ngã quỵ. Grace cất tiếng gọi và đứng bên bạn của mình, cố đẩy Eleanor dậy. Khi Eleanor qua đời, một chú voi cái tên Maui tiến đến đặt cơ thể lên xác của Eleanor và đẩy qua đẩy lại.
- Một tuần trôi qua, đã có tổng cộng 5 gia đình voi đến thăm xác của Eleanor. Vào từng dịp khác nhau, người ta thấy những con voi này mang đi phần còn lại của cái xác bao gồm xương hàm và ngà.
- Vào năm 2010, một chú hưu cao cổ được sinh ra với một bàn chân biến dạng. Do việc đi lại khó khăn, nó mất chỉ sau 4 tuần. Vào ngày nó lìa đời, 22 chú hưu cao cổ cái và 4 chú hưu cao cổ con khác đã đến thăm và thi thoảng rúc vào xác của chú hươu quá cố. Sáng ngày thứ 3, hươu cao cổ mẹ bỏ ăn và cô đơn một mình, điều này khá phổ biến ở hươu cao cổ. Thay vào đó, cô ấy ở bên xác con mình, thậm chí sau khi nó đã bị bầy linh cẩu ăn.
- Các nhà nghiên cứu cũng quan sát cách các loài động vật khác phản ứng trước cái chết. Năm 2006, các nhà nghiên cứu đã phân tích các mẫu phân của khỉ đầu chó để tìm glucocorticoid - hóc môn căng thẳng xuất hiện khi con người mất đi người thân. Họ lấy các mẫu từ những con khỉ cái khi bị mất đi thành viên trong gia đình khi bị tấn công bởi thú săn mồi và so sánh với những con còn lại. Và họ phát hiện ra rằng mức độ glucocorticoid của những con khỉ ấy cao dần từng tháng sau khi chứng kiến cái chết. Chúng sau đó cũng đã chải chuốt nhiều hơn với số lượng ngày càng tăng, mở rộng và tạo ra một mạng lưới xã hội mạnh mẽ.
- Chỉ trong vòng 2 tháng, mức glucocorticoid của chúng trở về bình thường.
- Các nhà nghiên cứu cũng quan sát thấy các linh trưởng mẹ có các hành vi mâu thuẫn khi bế những đứa con đã chết của mình. Ví dụ như việc biến đổi từ ăn thịt đồng loại và kéo lê xác đứa con sang cẩn thận bế chúng và chải chuốt, Có thể thấy linh trưởng mẹ đang cảm thấy bối rối với cái xác của con mình.
- Hiểu biết hiện tại của chúng ta về bức tranh cảm xúc của các loài động vật khác vẫn còn ở mức rất hạn chế. Để hiểu rõ hơn về hành vi “buồn đau” ở vương quốc động vật, chúng ta cần thực hiện nhiều nghiên cứu hơn. Nhưng chúng ta đã biết được đến đâu?
Các cuộc hội thoại về việc liệu các loài động vật có trải qua cảm xúc như đau buồn có thể trở nên khá xúc động, một phần là do các kết quả cho thấy nhiều khúc mắc. Như việc quyết định xem cá kình có nên bị nuôi nhốt và cô lập, hay liệu bò sữa có nên bị tách khỏi những chú bê con mới sinh?
Cho đến khi chúng ta có nhiều dữ liệu hơn về vấn đề này, thì liệu chúng ta có nên đối xử với động vật như thể chúng biết buồn đau? Hay vẫn cho rằng chúng chẳng có cảm xúc? Niềm tin nào là sai lệch?
- Đây hẳn là một câu hỏi khó. Vào năm 1871, Charles Darwin tin rằng các loài động vật cũng trải qua nhiều loại cung bậc cảm xúc, trong đó có sự buồn đau. Thế nhưng, vì thiếu một cầu nối tin cậy giữa trí não con người và các loài động vật, các nhà khoa học đã rất thận trọng trong việc xác định cảm xúc động vật dựa trên con người.
- Cũng có ý kiến cho rằng chúng có thể cư xử khác thường khi chứng kiến cái chết để thích nghi với hoàn cảnh. Và, trong một khoảng thời gian, chúng ta nghĩ rằng con người là ngoại lệ. Các loài khác chỉ đơn giản là phản ứng và tồn tại, còn chúng ta thì biết suy nghĩ và cảm nhận.
- Quan niệm này gặp nhiều thách thức trong thế kỉ 20. Ví dụ vào nào 1985, một chú khỉ đột tên Coco được huấn luyện để sử dụng một vài kí hiệu trong Ngôn Ngữ Kí Hiệu của Mỹ, khi biết rằng chú mèo - bạn của mình đã mất. Nó đã kêu cứu thảm thiết, và một vài tuần sau, trông thấy bức ảnh của một chú mèo khác, Coco đã ra hiệu “khóc”, “buồn”, “nhăn mặt”.
Giờ đây đã có nhiều nguồn dữ liệu và nghiên cứu cho rằng một vài loài động vật, bao gồm loài có vú và loài chim, có thể trải qua cảm giác mà chúng ta gọi là “buồn đau”.
- Vào năm 2003, Eleanor, một con voi chúa nữ ngã gục. Vài phút sau, một con voi khác tên Grace tiến đến và cố giúp Eleanor đứng lên, nhưng một lần nữa, cô ngã quỵ. Grace cất tiếng gọi và đứng bên bạn của mình, cố đẩy Eleanor dậy. Khi Eleanor qua đời, một chú voi cái tên Maui tiến đến đặt cơ thể lên xác của Eleanor và đẩy qua đẩy lại.
- Một tuần trôi qua, đã có tổng cộng 5 gia đình voi đến thăm xác của Eleanor. Vào từng dịp khác nhau, người ta thấy những con voi này mang đi phần còn lại của cái xác bao gồm xương hàm và ngà.
- Vào năm 2010, một chú hưu cao cổ được sinh ra với một bàn chân biến dạng. Do việc đi lại khó khăn, nó mất chỉ sau 4 tuần. Vào ngày nó lìa đời, 22 chú hưu cao cổ cái và 4 chú hưu cao cổ con khác đã đến thăm và thi thoảng rúc vào xác của chú hươu quá cố. Sáng ngày thứ 3, hươu cao cổ mẹ bỏ ăn và cô đơn một mình, điều này khá phổ biến ở hươu cao cổ. Thay vào đó, cô ấy ở bên xác con mình, thậm chí sau khi nó đã bị bầy linh cẩu ăn.
- Các nhà nghiên cứu cũng quan sát cách các loài động vật khác phản ứng trước cái chết. Năm 2006, các nhà nghiên cứu đã phân tích các mẫu phân của khỉ đầu chó để tìm glucocorticoid - hóc môn căng thẳng xuất hiện khi con người mất đi người thân. Họ lấy các mẫu từ những con khỉ cái khi bị mất đi thành viên trong gia đình khi bị tấn công bởi thú săn mồi và so sánh với những con còn lại. Và họ phát hiện ra rằng mức độ glucocorticoid của những con khỉ ấy cao dần từng tháng sau khi chứng kiến cái chết. Chúng sau đó cũng đã chải chuốt nhiều hơn với số lượng ngày càng tăng, mở rộng và tạo ra một mạng lưới xã hội mạnh mẽ.
- Chỉ trong vòng 2 tháng, mức glucocorticoid của chúng trở về bình thường.
- Các nhà nghiên cứu cũng quan sát thấy các linh trưởng mẹ có các hành vi mâu thuẫn khi bế những đứa con đã chết của mình. Ví dụ như việc biến đổi từ ăn thịt đồng loại và kéo lê xác đứa con sang cẩn thận bế chúng và chải chuốt, Có thể thấy linh trưởng mẹ đang cảm thấy bối rối với cái xác của con mình.
- Hiểu biết hiện tại của chúng ta về bức tranh cảm xúc của các loài động vật khác vẫn còn ở mức rất hạn chế. Để hiểu rõ hơn về hành vi “buồn đau” ở vương quốc động vật, chúng ta cần thực hiện nhiều nghiên cứu hơn. Nhưng chúng ta đã biết được đến đâu?
Các cuộc hội thoại về việc liệu các loài động vật có trải qua cảm xúc như đau buồn có thể trở nên khá xúc động, một phần là do các kết quả cho thấy nhiều khúc mắc. Như việc quyết định xem cá kình có nên bị nuôi nhốt và cô lập, hay liệu bò sữa có nên bị tách khỏi những chú bê con mới sinh?
Cho đến khi chúng ta có nhiều dữ liệu hơn về vấn đề này, thì liệu chúng ta có nên đối xử với động vật như thể chúng biết buồn đau? Hay vẫn cho rằng chúng chẳng có cảm xúc? Niềm tin nào là sai lệch?
English • (Click/nhấn giữ để tra từ)
- In 2018, an orca called Tahlequah gave birth. But her daughter died within an hour. Tahlequah, however, didn’t leave her body. And over the next 17 days and 1,600 kilometers, she kept it afloat atop her own, diving to retrieve the body whenever it slipped away, even after it began deteriorating. By altering her feeding and travel patterns, Tahlequah’s behavior was certainly unusual. But was she mourning— or just confused? Do non-human animals grieve?
- This question is tricky. In 1871, Charles Darwin argued that other animals experience a wide range of emotions, including grief. But, especially in the absence of a dependable bridge between our minds and theirs, many scientists have long been wary of projecting human emotions onto other animals.
- It’s also been thought that they might display irregular behaviors after a death for other adaptive reasons. And, for a while, the paradigm was that humans were exceptional: other animals were reacting and surviving, while we alone were thinking and feeling.
- This conception was increasingly challenged during the 20th century. In 1985, for example, a gorilla called Koko, who'd been trained to use some signs from American Sign Language, was told that her kitten companion had died. She made distress calls, and several weeks later, looking at a photo of another kitten signed “cry,” “sad,” and “frown.”
Now there’s a growing pool of data and observations suggesting that some animals, including mammals and birds, might experience what we call grief.
- In 2003, Eleanor, an elephant matriarch, collapsed. Within minutes, another matriarch called Grace neared and helped Eleanor stand, only for her to fall again. Grace vocalized, stayed by Eleanor’s side, and tried pushing her back up. When Eleanor died, a female named Maui approached, positioned herself over Eleanor’s body, and rocked back and forth.
- Over the course of one week, elephants from five different families visited Eleanor’s body. On separate occasions, elephants have been observed carrying the remains of family members, including jawbones and tusks.
- In 2010, a giraffe was born with a deformed foot and had trouble walking. The calf lived just four weeks. On the day the calf died, 22 other females and four juveniles closely attended and occasionally nuzzled the body. On the third morning, the mother was alone and still not eating, which giraffes usually do constantly. Instead, she stayed by her dead calf, even after hyenas ate away at the body.
- Scientists have also begun quantitatively assessing other animals’ responses to death. In 2006, researchers analyzed baboon fecal samples for glucocorticoids, stress hormones that spike when humans are bereaved. They compared the samples from females who had lost a close relative in a predator attack with those who hadn’t. And they found that the glucocorticoid levels of baboons who had were significantly higher the month following the death. Those baboons then increased their grooming behavior and the number of their grooming partners, broadening and strengthening their social networks.
- Within two months, their glucocorticoid levels returned to the baseline.
- Researchers have also observed primate mothers engaging in apparently contradictory behaviors while carrying their dead children. Like switching between cannibalizing or dragging their child’s corpse and carefully carrying or grooming it, suggesting that the mothers were experiencing conflicting impulses towards the bodies.
- Our current understanding of the emotional landscapes of other animals is severely limited. To get a better grasp on mourning in the animal kingdom, we need a lot more research. But where does this leave us for now?
Conversations around whether non-human animals experience emotions, like grief, can be emotional, in part because their outcomes have very real implications— like determining if orcas should be isolated and kept in captivity, or whether dairy cows should be separated from their newborn calves.
Until we do have more data on the subject, should we treat non-human animals like they may have the capacity to grieve? Or assume they don’t? Which belief could cause more harm?
- This question is tricky. In 1871, Charles Darwin argued that other animals experience a wide range of emotions, including grief. But, especially in the absence of a dependable bridge between our minds and theirs, many scientists have long been wary of projecting human emotions onto other animals.
- It’s also been thought that they might display irregular behaviors after a death for other adaptive reasons. And, for a while, the paradigm was that humans were exceptional: other animals were reacting and surviving, while we alone were thinking and feeling.
- This conception was increasingly challenged during the 20th century. In 1985, for example, a gorilla called Koko, who'd been trained to use some signs from American Sign Language, was told that her kitten companion had died. She made distress calls, and several weeks later, looking at a photo of another kitten signed “cry,” “sad,” and “frown.”
Now there’s a growing pool of data and observations suggesting that some animals, including mammals and birds, might experience what we call grief.
- In 2003, Eleanor, an elephant matriarch, collapsed. Within minutes, another matriarch called Grace neared and helped Eleanor stand, only for her to fall again. Grace vocalized, stayed by Eleanor’s side, and tried pushing her back up. When Eleanor died, a female named Maui approached, positioned herself over Eleanor’s body, and rocked back and forth.
- Over the course of one week, elephants from five different families visited Eleanor’s body. On separate occasions, elephants have been observed carrying the remains of family members, including jawbones and tusks.
- In 2010, a giraffe was born with a deformed foot and had trouble walking. The calf lived just four weeks. On the day the calf died, 22 other females and four juveniles closely attended and occasionally nuzzled the body. On the third morning, the mother was alone and still not eating, which giraffes usually do constantly. Instead, she stayed by her dead calf, even after hyenas ate away at the body.
- Scientists have also begun quantitatively assessing other animals’ responses to death. In 2006, researchers analyzed baboon fecal samples for glucocorticoids, stress hormones that spike when humans are bereaved. They compared the samples from females who had lost a close relative in a predator attack with those who hadn’t. And they found that the glucocorticoid levels of baboons who had were significantly higher the month following the death. Those baboons then increased their grooming behavior and the number of their grooming partners, broadening and strengthening their social networks.
- Within two months, their glucocorticoid levels returned to the baseline.
- Researchers have also observed primate mothers engaging in apparently contradictory behaviors while carrying their dead children. Like switching between cannibalizing or dragging their child’s corpse and carefully carrying or grooming it, suggesting that the mothers were experiencing conflicting impulses towards the bodies.
- Our current understanding of the emotional landscapes of other animals is severely limited. To get a better grasp on mourning in the animal kingdom, we need a lot more research. But where does this leave us for now?
Conversations around whether non-human animals experience emotions, like grief, can be emotional, in part because their outcomes have very real implications— like determining if orcas should be isolated and kept in captivity, or whether dairy cows should be separated from their newborn calves.
Until we do have more data on the subject, should we treat non-human animals like they may have the capacity to grieve? Or assume they don’t? Which belief could cause more harm?
Tiếng Việt • (Click/nhấn giữ để dịch)
- Vào năm 2018, một chú cá hổ kình tên Tahlequah đã hạ sinh một đứa con. Thế nhưng con gái của nó không may qua đời một giờ sau đó. Nhưng Tahlequah đã không hề rời bỏ xác con mình. Trong 17 ngày sau, qua 1,600km Tahlequah luôn giữ xác của đứa con nổi trên đỉnh đầu của mình, khi nó trôi dạt, Tahlequah sẽ lặn xuống để đẩy đứa con nổi lên ngay cả sau khi xác bắt đầu thối rữa. Vì đã thay đổi thói quen ăn uống và di chuyển của mình, hành vi của Tahlequah trở nên khác thường. Liệu nó đang đau buồn vì cái chết của con mình, hay chỉ là nhầm lẫn ? Liệu động vật có biết khóc thương không?
- Đây hẳn là một câu hỏi khó. Vào năm 1871, Charles Darwin tin rằng các loài động vật cũng trải qua nhiều loại cung bậc cảm xúc, trong đó có sự buồn đau. Thế nhưng, vì thiếu một cầu nối tin cậy giữa trí não con người và các loài động vật, các nhà khoa học đã rất thận trọng trong việc xác định cảm xúc động vật dựa trên con người.
- Cũng có ý kiến cho rằng chúng có thể cư xử khác thường khi chứng kiến cái chết để thích nghi với hoàn cảnh. Và, trong một khoảng thời gian, chúng ta nghĩ rằng con người là ngoại lệ. Các loài khác chỉ đơn giản là phản ứng và tồn tại, còn chúng ta thì biết suy nghĩ và cảm nhận.
- Quan niệm này gặp nhiều thách thức trong thế kỉ 20. Ví dụ vào nào 1985, một chú khỉ đột tên Coco được huấn luyện để sử dụng một vài kí hiệu trong Ngôn Ngữ Kí Hiệu của Mỹ, khi biết rằng chú mèo - bạn của mình đã mất. Nó đã kêu cứu thảm thiết, và một vài tuần sau, trông thấy bức ảnh của một chú mèo khác, Coco đã ra hiệu “khóc”, “buồn”, “nhăn mặt”.
Giờ đây đã có nhiều nguồn dữ liệu và nghiên cứu cho rằng một vài loài động vật, bao gồm loài có vú và loài chim, có thể trải qua cảm giác mà chúng ta gọi là “buồn đau”.
- Vào năm 2003, Eleanor, một con voi chúa nữ ngã gục. Vài phút sau, một con voi khác tên Grace tiến đến và cố giúp Eleanor đứng lên, nhưng một lần nữa, cô ngã quỵ. Grace cất tiếng gọi và đứng bên bạn của mình, cố đẩy Eleanor dậy. Khi Eleanor qua đời, một chú voi cái tên Maui tiến đến đặt cơ thể lên xác của Eleanor và đẩy qua đẩy lại.
- Một tuần trôi qua, đã có tổng cộng 5 gia đình voi đến thăm xác của Eleanor. Vào từng dịp khác nhau, người ta thấy những con voi này mang đi phần còn lại của cái xác bao gồm xương hàm và ngà.
- Vào năm 2010, một chú hưu cao cổ được sinh ra với một bàn chân biến dạng. Do việc đi lại khó khăn, nó mất chỉ sau 4 tuần. Vào ngày nó lìa đời, 22 chú hưu cao cổ cái và 4 chú hưu cao cổ con khác đã đến thăm và thi thoảng rúc vào xác của chú hươu quá cố. Sáng ngày thứ 3, hươu cao cổ mẹ bỏ ăn và cô đơn một mình, điều này khá phổ biến ở hươu cao cổ. Thay vào đó, cô ấy ở bên xác con mình, thậm chí sau khi nó đã bị bầy linh cẩu ăn.
- Các nhà nghiên cứu cũng quan sát cách các loài động vật khác phản ứng trước cái chết. Năm 2006, các nhà nghiên cứu đã phân tích các mẫu phân của khỉ đầu chó để tìm glucocorticoid - hóc môn căng thẳng xuất hiện khi con người mất đi người thân. Họ lấy các mẫu từ những con khỉ cái khi bị mất đi thành viên trong gia đình khi bị tấn công bởi thú săn mồi và so sánh với những con còn lại. Và họ phát hiện ra rằng mức độ glucocorticoid của những con khỉ ấy cao dần từng tháng sau khi chứng kiến cái chết. Chúng sau đó cũng đã chải chuốt nhiều hơn với số lượng ngày càng tăng, mở rộng và tạo ra một mạng lưới xã hội mạnh mẽ.
- Chỉ trong vòng 2 tháng, mức glucocorticoid của chúng trở về bình thường.
- Các nhà nghiên cứu cũng quan sát thấy các linh trưởng mẹ có các hành vi mâu thuẫn khi bế những đứa con đã chết của mình. Ví dụ như việc biến đổi từ ăn thịt đồng loại và kéo lê xác đứa con sang cẩn thận bế chúng và chải chuốt, Có thể thấy linh trưởng mẹ đang cảm thấy bối rối với cái xác của con mình.
- Hiểu biết hiện tại của chúng ta về bức tranh cảm xúc của các loài động vật khác vẫn còn ở mức rất hạn chế. Để hiểu rõ hơn về hành vi “buồn đau” ở vương quốc động vật, chúng ta cần thực hiện nhiều nghiên cứu hơn. Nhưng chúng ta đã biết được đến đâu?
Các cuộc hội thoại về việc liệu các loài động vật có trải qua cảm xúc như đau buồn có thể trở nên khá xúc động, một phần là do các kết quả cho thấy nhiều khúc mắc. Như việc quyết định xem cá kình có nên bị nuôi nhốt và cô lập, hay liệu bò sữa có nên bị tách khỏi những chú bê con mới sinh?
Cho đến khi chúng ta có nhiều dữ liệu hơn về vấn đề này, thì liệu chúng ta có nên đối xử với động vật như thể chúng biết buồn đau? Hay vẫn cho rằng chúng chẳng có cảm xúc? Niềm tin nào là sai lệch?
- Đây hẳn là một câu hỏi khó. Vào năm 1871, Charles Darwin tin rằng các loài động vật cũng trải qua nhiều loại cung bậc cảm xúc, trong đó có sự buồn đau. Thế nhưng, vì thiếu một cầu nối tin cậy giữa trí não con người và các loài động vật, các nhà khoa học đã rất thận trọng trong việc xác định cảm xúc động vật dựa trên con người.
- Cũng có ý kiến cho rằng chúng có thể cư xử khác thường khi chứng kiến cái chết để thích nghi với hoàn cảnh. Và, trong một khoảng thời gian, chúng ta nghĩ rằng con người là ngoại lệ. Các loài khác chỉ đơn giản là phản ứng và tồn tại, còn chúng ta thì biết suy nghĩ và cảm nhận.
- Quan niệm này gặp nhiều thách thức trong thế kỉ 20. Ví dụ vào nào 1985, một chú khỉ đột tên Coco được huấn luyện để sử dụng một vài kí hiệu trong Ngôn Ngữ Kí Hiệu của Mỹ, khi biết rằng chú mèo - bạn của mình đã mất. Nó đã kêu cứu thảm thiết, và một vài tuần sau, trông thấy bức ảnh của một chú mèo khác, Coco đã ra hiệu “khóc”, “buồn”, “nhăn mặt”.
Giờ đây đã có nhiều nguồn dữ liệu và nghiên cứu cho rằng một vài loài động vật, bao gồm loài có vú và loài chim, có thể trải qua cảm giác mà chúng ta gọi là “buồn đau”.
- Vào năm 2003, Eleanor, một con voi chúa nữ ngã gục. Vài phút sau, một con voi khác tên Grace tiến đến và cố giúp Eleanor đứng lên, nhưng một lần nữa, cô ngã quỵ. Grace cất tiếng gọi và đứng bên bạn của mình, cố đẩy Eleanor dậy. Khi Eleanor qua đời, một chú voi cái tên Maui tiến đến đặt cơ thể lên xác của Eleanor và đẩy qua đẩy lại.
- Một tuần trôi qua, đã có tổng cộng 5 gia đình voi đến thăm xác của Eleanor. Vào từng dịp khác nhau, người ta thấy những con voi này mang đi phần còn lại của cái xác bao gồm xương hàm và ngà.
- Vào năm 2010, một chú hưu cao cổ được sinh ra với một bàn chân biến dạng. Do việc đi lại khó khăn, nó mất chỉ sau 4 tuần. Vào ngày nó lìa đời, 22 chú hưu cao cổ cái và 4 chú hưu cao cổ con khác đã đến thăm và thi thoảng rúc vào xác của chú hươu quá cố. Sáng ngày thứ 3, hươu cao cổ mẹ bỏ ăn và cô đơn một mình, điều này khá phổ biến ở hươu cao cổ. Thay vào đó, cô ấy ở bên xác con mình, thậm chí sau khi nó đã bị bầy linh cẩu ăn.
- Các nhà nghiên cứu cũng quan sát cách các loài động vật khác phản ứng trước cái chết. Năm 2006, các nhà nghiên cứu đã phân tích các mẫu phân của khỉ đầu chó để tìm glucocorticoid - hóc môn căng thẳng xuất hiện khi con người mất đi người thân. Họ lấy các mẫu từ những con khỉ cái khi bị mất đi thành viên trong gia đình khi bị tấn công bởi thú săn mồi và so sánh với những con còn lại. Và họ phát hiện ra rằng mức độ glucocorticoid của những con khỉ ấy cao dần từng tháng sau khi chứng kiến cái chết. Chúng sau đó cũng đã chải chuốt nhiều hơn với số lượng ngày càng tăng, mở rộng và tạo ra một mạng lưới xã hội mạnh mẽ.
- Chỉ trong vòng 2 tháng, mức glucocorticoid của chúng trở về bình thường.
- Các nhà nghiên cứu cũng quan sát thấy các linh trưởng mẹ có các hành vi mâu thuẫn khi bế những đứa con đã chết của mình. Ví dụ như việc biến đổi từ ăn thịt đồng loại và kéo lê xác đứa con sang cẩn thận bế chúng và chải chuốt, Có thể thấy linh trưởng mẹ đang cảm thấy bối rối với cái xác của con mình.
- Hiểu biết hiện tại của chúng ta về bức tranh cảm xúc của các loài động vật khác vẫn còn ở mức rất hạn chế. Để hiểu rõ hơn về hành vi “buồn đau” ở vương quốc động vật, chúng ta cần thực hiện nhiều nghiên cứu hơn. Nhưng chúng ta đã biết được đến đâu?
Các cuộc hội thoại về việc liệu các loài động vật có trải qua cảm xúc như đau buồn có thể trở nên khá xúc động, một phần là do các kết quả cho thấy nhiều khúc mắc. Như việc quyết định xem cá kình có nên bị nuôi nhốt và cô lập, hay liệu bò sữa có nên bị tách khỏi những chú bê con mới sinh?
Cho đến khi chúng ta có nhiều dữ liệu hơn về vấn đề này, thì liệu chúng ta có nên đối xử với động vật như thể chúng biết buồn đau? Hay vẫn cho rằng chúng chẳng có cảm xúc? Niềm tin nào là sai lệch?
